Son yayınlanan ve Piri Reis’i tanıttığım “doğulu bilim insanları serisi” yazımda Denizlerin Reis’i Piri Reis’in idam edilişini farklı bir fanzin ile anlatacağımı duyurmuştum.

Bu konu biraz karışık ve çok fazla farklı iddialara maruz kalmış bir konu. Bir tarihçi Kanuni Sultan Süleyman’ı haklı bulurken, diğer tarihçi Piri Reis’in idam edilmesi yanlıştı diyebiliyor. Ben edinebildiğim en sağlam bilgileri yazacağım, karar size kalmış.

Takvimler 1550’li yılları gösteriyor. Kanuni Sultan Süleyman bizzat sonrasında garip durumların yaşanacağı emri veriyor; “gidin ve Hürmüz’ü alın!” Daha önceki “deniz başarıları” sebebiyle Kanuni Sultan Süleyman bu görevi Piri Reis’e veriyor. Emir şu ki; Piri Reis ve donanması Portekizlilerin kontrolündeki Hürmüz Kalesi’ni alacak ve Portekizliler Ortadoğu’dan defedilecek. Adanın çok stratejik bir konumda olması ve Portekizlilerin sürekli bölgedeki Müslümanları Osmanlı’ya karşı kışkırtması bu seferi zorunlu hale getirmiştir.

Hürmüz Kalesi Hürmüz Adası’nda yer alıyor, bu ada şuan İran sınırları içerisinde ve Basra Körfezi’nde bulunuyor. Hürmüz Kalesi, denizden yukarıda bir noktada olması sebebiyle kuşatılması oldukça zahmetli ve zor bir kale. Osmanlı donanmasının başında ise kara savaşlarında pek bir tecrübesi olmayan Piri Reis var. Piri Reis, donanması ile başlar Hürmüz Adası seferine… Portekizliler, Piri Reis’in donanmasından iki kat fazla gemiyle karşılık verir. Piri Reis kısa zaman içerisinde hepsini sulara gömer ve asıl olay başlar. Piri Reis Hürmüz Kalesi’ni kuşatır. Uzun bir süre kaleyi almak için uğraşır ancak kalenin Piri Reis’in donanması için dezavantajlı bir noktada olması Portekizlilerin de teslim olmama konusunda diretmesi Piri Reis’in donanmasını epey bir yıpratır ve yorgun düşürür. Buraya kadar tüm tarihçiler hem fikir. Buradan sonraki bölümde farklı farklı iddialar var, bilgilerin gerçekliği kanıtlanamamıştır. Devam edelim…

Piri Reis, bölgedeki Müslümanların da Portekizlilere yardım ettiğini duyar ve askerlerine yağmalama emri verir. Daha sonra Basra Valisi’nden de yardım isteyen Piri Reis, yağmalamalar sebebiyle Vali tarafından reddedilir ve hatta Vali bu yağmalamaları Mısır Valisi’ne de ileterek şikâyette bulunur. Artık her şey daha zordu Piri Reis için… Müslümanları yağmalamanın ciddi bir cezası olacaktı. Piri Reis, daha sonra büyük bir Portekiz ordusunun Hürmüz’e doğru geldiğini öğrenir ve yorgun donanması ile orada sıkışmayı göze almaz. Zengin birkaç şehri daha yağmalayıp yanına üç gemi alıp Hürmüz’den ayrılır. Donanmasını orada bırakan Piri Reis’in hoş karşılanmayacağını tahmin eder herkes. Öyle de olur. Ancak bir iddia daha vardır. Piri Reis, Portekizlilerden rüşvet aldığı gerekçesiyle kuşatmayı kaldırır ve adayı ele geçirmeden oradan ayrılır. Tabi bunlar iddia, gerçekleri kimse bilemiyor maalesef. Neyse dönelim konumuza, Mısır Valisi Piri Reis’i adeta kapıda karşılar ve onu tutuklar. Olay Kanuni’ye iletilir. Uzun bir değerlendirmeden sonra Kanuni Sultan Süleyman, ordusunu bırakıp kaçan, Müslümanları yağmalayan, adayı ele geçiremeyen ve Osmanlı’nın adını kötüye çıkaran Piri Reis hakkında idam kararını verir. Piri Reis, 80 yaşında idam edilir.

Piri Reis’in rüşvet almadığını ve yağmalama yapmadığını ancak Kanuni Sultan Süleyman’a bu yönde yalan söylendiğini iddia eden tarihçiler de var. İstanbul’daki Deniz Müzesi’nde de Pîrî Reis’in “haksız yere suçlanarak” idam edildiği bilgisi yer alıyor.

Sizce hangi iddia doğru? Piri Reis ihanet etmiş midir? Siz olsanız faydalı bir bilim insanını idam eder miydiniz?

10
like
1
love
0
haha
0
wow
2
sad
1
angry
18 Yorum konuları
0 Konu cevapları
0 İzleyiciler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorumlar
17 Yorum yazarları
SERDAR ÖZDEMİRmuhammed altunkayNakmustafaFurkan ArslanMelisa Avci Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
Triskacocu
Yazar

Ben ne rüşvet aldığıne nede yağmaladığına inanmıyorum. Ayrıca donanmasını geride bırakacağınada inanmıyorum. Araplar ne zaman dost oldu ki bize. Kanuni yanındakilerin dolduruşuna gelmiş olabilir. Ama Piri Reis çok büyük bir ilim adamıdır. Ruhu şad mekanı cennet olsun.

mustafa
Üye

Ben yağmala yaptığını sanmıyorum. Çünkü savaşa giderken bile geçtiği bahçelerden yediği meyvenin parasını ağaçlara bırakan bir nesil iken ben yağmala yapacağına inanmıyorum. İhanet edeceğini de sanmıyorum yalan ve dolanlar her zaman olmuştur. Oda bir yalan ve ihanete kurban gitmiş olabilir.

Furkan Arslan
Üye

Bu konuyu araştıracağım. Çok merak ettim doğrusu

Melisa Avci
Yazar

Bence piri reis burada yazılan şeyleri yapmamıştır ancak sultan süleyman kendi tahtını ve idaresini koruyabilmek için yapmak zorunda kalmıştır . Benzerini 4.Murad da hezarfen ahmet celebiye yapmıştı .

Reha Karakaya
Yazar

Ülkemizin gelişmesi bilim insanları sayesinde olacak. Bu yüzden beyin göçü doğurmaması adına idam edilmemeliydi. Bence ihanet edecek bir insan değil. Elde ettiğimiz bilgilerden yola çıkarak konuşursak.