Trafik kazalarına sebep ana riskler; aşırı hız, alkollü araç kullanma, kask, emniyetkemeri, çocuk koltuğu kullanmama ve son zamanlarda artan cep telefonu kullanımıolarak sıralanmaktadır. Bir olayı trafik kazası olarak tanımlayabilmek için aşağıdakiunsurları içermesi gerekir;

a. Trafik kazası karayolunda meydana gelmelidir (yol unsuru).

b. Hareket halinde bir veya birden fazla araç olmalıdır (araç unsuru).

c. Olay sonucu kişiye veya eşyaya ilişkin bir zarar doğmalıdır (zarar unsuru).

d. Hareket ile netice arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır (illiyet bağı)

e. Taksirle işlenmelidir (Kasıtlı olmayan eylem trafik kazasıdır)

Kazaya Etki Eden Faktörler

a. İnsan faktörü (Sürücü, yaya ve yolcu)

b. Araç faktörü

c. Çevre faktörü (Hava şartları, yatay ve düşey işaretlemeler, gece görüşengelleri, göz kamaşmaları, yol düzeyinin olumsuz şartları).

a. İnsan faktörü

Trafik kazalarının büyük bölümü insan kusurundan kaynaklandığından, üzerinde durulması gereken en önemli husustur. İnsan faktörü; sürücü kusurları, yayakusurları ile yolcu kusurlarını kapsamaktadır. Sürücüler aşırı hız, hatalı sollama, yakın takip, alkollü araç kullanımı, trafik işaretlerine uyulmaması, dikkatsizlik gibi araç kullanım biçimleriyle kazalara neden olmaktadırlar. Tablo 4.1’de sürücü kusurlarının yerleşim yeri ve yerleşim dışı toplamına bakıldığında öne çıkan etkenin aşırı hızdan kaynaklanan kusurlar olduğu görülmektedir. Sürücüye ait kusur oranlarında yüzde 41 ile Karayolları TrafikKanunu (KTK) 52.madde 1/b bendinde yer alan “Hızlarını, kullandıkları aracın yükve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlarauydurmak” maddesinin en fazla ihlal edildiği görülmektedir. Yerleşim yeri dışında sürücülerin şehir içi yollarına göre daha hızlı araç kullandıkları anlaşılmaktadır. Buna sebep olarak şehir dışındaki yollar üzerinde denetim mesafelerinin uzaklığı, yolun konforunun beraberinde yüksek hızı getirmesi ,insanların uzun seyahatleri biran önce bitirmek istemesi sıralanabilir. Şehir içinde isekavşaklar, trafik ışıkları vs. oluşturduğu fiziki engeller ve yapılan denetimlerin sürücüleri kontrollü sürüşe sevk ettiği görülmektedir. Sürücü kusurlarında yer alan“Arkadan çarpmak, kırmızı ışıkta veya görevli memurun dur işaretine uymamak”gibi benzer kusurlar da hız yapmakla bağlantılı kusurlardır. Trafik kazalarının ana sebeplerinin başında hız yapmak olduğu bilimsel olarak ispatlanmış ise de KTK’nda sürücü asli kusurları içerisinde “aşırı hız” hükmünün henüz yer almaması hızın her kazada teknik olarak tespit edilememesinden kaynaklanmaktadır.

Tablo 4.1: Ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına etken sürücü kusurlarına ait bilgiler

Yayalar; yola aniden çıkış, yaya geçitlerini kullanmama, trafik ışıklarına uymama gibi davranışlarla kazalara neden olmaktadırlar. Yayalara ait kusurlar; kırmızı ışıktageçmek, araçlara ilk geçiş hakkını vermemek, yola aniden çıkmak, yolun ortasından yürümek, sarhoş olma haliyle yolda bulunma, görme ve duyma engelli olması olaraksıralanabilir.

Yolculara ait kusurlar ise; sürücünün dikkatini dağıtmak, taşıta dikkatsizce veyahabersiz binip –inmek, taşıttan sarkmak, yük üzerinde seyahat etmek, otoyola çıkmak, yol içerisinde hatalı şekilde hayvan sevk ve idare etmektir.

b. Araç faktörü

Bir araç üretiminden sonra kullanıcıya teknik açıdan hatasız olarak teslim edilir.Doğal olarak zamanla araç, gerek kullanım, gerek yol koşulları gibi etkenlerle yıpranır. Bununla birlikte araçların gerekli bakımlarının zamanında yapılmaması dateknik arızalara yol açabilir. Teknik olarak trafiğe çıkmaya hazır olmayan araçlar isekarayolu trafik güvenliği açısından önemli bir tehdittir. Araçların aydınlatmasistemlerinin, hareket halindeki bir aracın durdurulmasının ana unsuru olan frensistemlerinin, aracın kara yolundaki hareketini ve yola tutunmasını sağlayan lastiklerin durumu, karayolu trafik güvenliği açısından son derece önemlidir. Sayılanbu unsurlar ve diğerlerinin tam ve çalışır durumda bulunması güvenli bir trafik içinolmazsa olmaz unsurlardandır.

Araçlara ait kusurlar; bozuk fren donanımı, kusurlu rot, kusurlu makas, kusurlutekerlekler, şanzıman arızası, aks kırılması, şaft kırılması, kusurlu direksiyon, bozukışık aksamı, lastik kusurları, kusurlu kapı, kusurlu cam sileceği gibi aksam eksikliklerinden kaynaklanmaktadır (Tablo 4.4). ,

c. Çevre faktörü 

Çevre faktörü; yol durumu, trafiğin düzeni, fiziki ve meteorolojik şartlar ile diğerfaktörleri kapsamaktadır. Yola ait kusurlar; köprü çökmesi, şeritlerde çökme, kısmiveya münferit çökmeler, gevşek malzeme, tekerlek izinde oturma, düşük banket veyamünferit çukurlar olarak sıralanabilir. Çevre faktörlerinden meteorolojik olaylar;yağmur, kar yağışı, sis ve buzlanma araç sürücülerinin görüş mesafesini ve araçlarınyola tutunmasını olumsuz yönde etkiler. Sürücü ve araç için zorlayıcı olan hava veyol koşullarında gereksiz yere seyahat edilmemeli, yola çıkmadan önce yayınorganları takip edlmelidir.

Kaynak: ÖZEN,Murat,Trafik kazalarının azaltılmasında taşıt teknolojilerine yönelik ileri teknolojilerin araştırılması, Bahçeşehir Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul,2014.

6
like
2
love
0
haha
0
wow
1
sad
0
angry
10 Yorum konuları
0 Konu cevapları
0 İzleyiciler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorumlar
10 Yorum yazarları
MaydoganemreqoralMehmet DALyellowredHüseyin keskin Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
Maydogan
Üye

Dikkat dikkat dikkat

emreqoral
Üye

Dikkatsizlik en önemlisi. Aracı hızlı da kullanabilirsin ama yerinde. Her daim dikkat unsuru kaliteli olursa kaza o kadar da azalatacaktır…

Mehmet DAL
Üye

KENDİNİZİ DÜŞÜNMEYİN !

yellowred
Yazar

Hız, hatalı sollama ve telefon kullanma türkiyede ilk üçe girer.

Hüseyin keskin
Üye

Hızlı olmamak lazim