“Yalancı eş değer, kaynak dildeki bir kelimeyle hedef dildeki bir kelimenin köken,yazılış ve söylenişlerinin aynı, anlamlarının ayrı olması durumudur”. Resulov, ayrıca “yalancı eş değer” yerine Türkçede “sahte karşılıklar” veya “sözde denkteşler”gibi terimlerin de kullanılabileceğini ifade etmiştir (Resulov 1995: 916).

Asker Resulov, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesi arasındaki aktarmalarda yanlışlıklara sebep olan yalancı eş değerleri üç gruba ayırıyor:

1. Eş adlı (homonim, sesteş) kelimeler: (gar, çelik, katık, aktarmak, banka, halat, ağ,küpe vb.).

2. Hem eş adlı olan, hem de kökenleri ortak olmasına rağmen anlamları örtüşmeyen kelimeler: (hala, baba, derslik, balet, erik, subay, muhbir, pinti, çörek vb.).

3. Hem eş adlı, hem de kökenleri ortak olan, anlamlarından biri veya bir kaçı her ikidilde örtüşen, fakat bu dillerden birinde farklı anlam (lar)da kullanılan kelimeler (kapı,yürek, kalp, kardeş, koca, kale, koltuk, intizar, yenge vb.) (Resulov 1995: 917)

Resulov, Türkler ve Azeriler arasında zaman zaman gülünç durumlara sebeb olan kelimeleri şu şekilde örneklemiştir: ”don, muhbir, kişi, kıç, düşmek,uşak, subay, sümük, nefer, cüce, yenge, kapıcı, bekar, yaz, ağ, sabah, gözlemek, itmek,aktarmak, danışmak, tapmak, pinti, küpe, emektar, intizar, derslik, balet, kardeş,çapkın” Bu türden kelimelerin sayısını da yaklaşık 2000 civarında olduğunu ifade etmiştir (Resulov 2007: 292).

Yalancı eş değerlik sorunu sadece iki dil ya da iki lehçe arası yaşanan bir durum değildir. Bazen aynı dilde yazılış ve okunuşları aynı anlamları farklı (eşadlı) kelimelerde de karşılaşılan bir durumdur. “Dolu” hem bir yağış biçiminin adı hem de boş’un zıt anlamlısıdır. Bu durumda “dolu” kelimesinin anlamını onun cümle içindeki konumu ve kullanımı tayin edecektir.

“Yalancı eş değerlikten diller arası düzeyde de söz etmek mümkündür: İng. actual“asıl, gerçek” kelimesi ile Alm. aktuell “güncel” kelimeleri köken ve yapı bakımından aynı kelimelerdir, fakat birbirleri yerine kullanılamazlar. İng. actual Alm.ya wirklich yada tatsächlich şeklinde çevrilirken Alm. aktuell İng.ye topical ya da current şeklinde çevrilebilir.” (Denizer 2007: 74-75)

1
like
0
love
0
haha
0
wow
0
sad
0
angry
2 Yorum konuları
0 Konu cevapları
0 İzleyiciler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorumlar
2 Yorum yazarları
Maydoganmustafa Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
Maydogan

Bildigim eşsesli kelimeler

mustafa

Bu kadar güzel bir konunun bu zamana kadar hiç yorum almamış olması beni şaşırttı.